Recht en Veiligheid
Op deze pagina:
- Justitie en Binnenlandse Zaken
- Beleid in stroomversnelling
- Waar gaat het over
- Asiel illegale migratie
- Privacy en veiligheid hand in hand
- Schengen
- Europees aanhoudingsbevel uitgelicht
- Raadsverslagen
Justitie en Binnenlandse Zaken
Zoals jij bij reizen in de Europese Unie geen gedoe hebt bij de grens als paspoortcontroles en lange rijen, geldt dat ook voor mensen die een land willen binnenkomen voor asiel of met criminele motieven. Hier komt het Europees beleid voor ‘Justitie en Binnenlandse Zaken’ om de hoek kijken.
Zoals jij bij reizen in de Europese Unie geen gedoe hebt bij de grens als paspoortcontroles en lange rijen, geldt dat ook voor mensen die een land willen binnenkomen voor asiel of met criminele motieven. Hier komt het Europees beleid voor ‘Justitie en Binnenlandse Zaken’ om de hoek kijken.
Eén Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, hand in hand met de bescherming van privacy. Daar gaat het om.
Sinds de Schengen-akkoorden heeft het Europees beleid voor Justitie en Binnenlandse Zaken een vlucht genomen. Een Europa zonder binnengrenzen vraagt om duidelijke afspraken hoe om te gaan met de consequenties hiervan.
Ook sinds het begin van deze eeuw is Europese wet- en regelgeving door nieuwe uitdagingen in een stroomversnelling gekomen.
Terrorisme, mensenhandel en drugshandel kennen vaak geen grenzen en moeten daarom ook gezamenlijk Europees worden aangepakt.
Waar gaat het over?
Het Europees beleid voor Justitie en Binnenlandse Zaken bestrijkt onderwerpen als:
- asiel en migratie – zie voorbeeld uitgelicht
- visa
- bestrijding van criminaliteit zoals drugshandel en mensensmokkel
- bestrijding van fraude en witwassing op internationaal niveau
- terrorismebestrijding
- samenwerking tussen justitie, douane en politie – denk aan samenwerkingsverbanden als Europol, Eurojust en Frontex
- bescherming persoonsgegevens
Het huidige Europees beleid voor ‘Justitie en Binnenlandse Zaken’ is vastgelegd in het ‘Haags Programma’. De voorbereidingen van het volgende programma – het Stockholm Programma – dat naar verwachting onder Zweeds voorzitterschap worden vastgesteld, zijn al in volle gang.
Afstemming van wet- en regelgeving tussen lidstaten is nodig, omdat bijvoorbeeld de aanscherping van de ene nationale wet toename van asielaanvragen in de andere lidstaat als gevolg kan hebben.
Ook hebben asielzoekers in alle lidstaten recht op dezelfde eerste opvang als medische verzorging en voedsel.
Illegale migratie blijkt een heikel punt. Bootvluchtelingen komen vaker terecht in Zuid-Europees landen als Italië en Griekenland, dan in het Noordelijke gelegen Scandinavië. Een speciaal fonds regelt dat landen evenredig worden ondersteund in de opvang.
Illegale migratie blijkt een heikel punt. Bootvluchtelingen komen vaker terecht in Zuid-Europees landen als Italië en Griekenland, dan in het Noordelijke gelegen Scandinavië. Een speciaal fonds regelt dat landen evenredig worden ondersteund in de opvang.
Privacy en veiligheid – hand in hand
In het huidige millennium hebben we steeds vaker te maken met botsen van waarden als maximale veiligheid en de grenzen van privacy. Neem de Amerikaanse autoriteiten die na 9/11 alle informatie over de vliegtuigpassagiers tot en met maaltijden (al dan niet halal) aan toe willen bewaren.
Het Europese Hof wijst in reactie op het Amerikaans verzoek de overeenkomst op maximale passagiersinformatie af, vanwege het recht op privacybescherming.
In het huidige millennium hebben we steeds vaker te maken met botsen van waarden als maximale veiligheid en de grenzen van privacy. Neem de Amerikaanse autoriteiten die na 9/11 alle informatie over de vliegtuigpassagiers tot en met maaltijden (al dan niet halal) aan toe willen bewaren.
Het Europese Hof wijst in reactie op het Amerikaans verzoek de overeenkomst op maximale passagiersinformatie af, vanwege het recht op privacybescherming.
De Amerikaanse instanties krijgen wel toegang tot meer informatie dan voorheen. Zonder Europese vinger in de pap hadden we echter een minder stevige vuist kunnen maken.
Wat regelt de Schengenovereenkomst zoal? Het Schengen-akkoord regelt:
- afschaffing van de controles van binnengrenzen;
- versterking van de controles aan de buitengrenzen;
- de harmonisering (afstemming) van het visum- en asielbeleid;
- meer samenwerking tussen de justitiële en politiediensten.
Concreet voorbeeld? De politie mag bijvoorbeeld onder bepaalde voorwaarden een verdachte maximaal tien kilometer achtervolgen op het grondgebied van een andere lidstaat.
Ook bestaat er een Schengen-Informatie Systeem (SIS). Hierin is allerlei informatie uit alle lidstaten opgenomen dat kan helpen bij het zoeken van verdachte personen, voorwerpen of voertuigen van de aangesloten Schengen-landen.
►De EU: geen vluchthaven voor criminelen
Een concreet voorbeeld van Europese Samenwerking op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid, is het Europees aanhoudingsbevel.
Als vroeger een veroordeelde crimineel of verdachte voortvluchtig was en een lidstaat het persoon in kwestie oppakte, was het juridisch erg ingewikkeld om diegene aan te houden en uit te leveren. Politieke spelletjes en onduidelijke procedures zorgden voor lange en weinig succesvolle aanhoudingsprocedures.
Een concreet voorbeeld van Europese Samenwerking op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid, is het Europees aanhoudingsbevel.
Als vroeger een veroordeelde crimineel of verdachte voortvluchtig was en een lidstaat het persoon in kwestie oppakte, was het juridisch erg ingewikkeld om diegene aan te houden en uit te leveren. Politieke spelletjes en onduidelijke procedures zorgden voor lange en weinig succesvolle aanhoudingsprocedures.
Ondertussen had de crimineel ruim baan. Dat is nu verleden tijd.
►Hoe werkt het?
Het Europees aanhoudingsbevel regelt dat de justitiële autoriteiten in een EU-lidstaat een voortvluchtige binnen 90 dagen verplicht is uit te leveren aan het land waar het moet worden berecht.
Zo schaft het Europees aanhoudingsbevel de dubbele strafbaarheid af. In het verleden moest een misdrijf in beide landen strafbaar zijn, voordat het delict bestraft kon worden. Op het gebied van terrorisme, mensenhandel, kinderpornografie en seksuele uitbuiting, illegale wapenhandel, corruptie en fraude – is dat nu niet meer het geval. Snellere berechting is het gevolg.
Zo schaft het Europees aanhoudingsbevel de dubbele strafbaarheid af. In het verleden moest een misdrijf in beide landen strafbaar zijn, voordat het delict bestraft kon worden. Op het gebied van terrorisme, mensenhandel, kinderpornografie en seksuele uitbuiting, illegale wapenhandel, corruptie en fraude – is dat nu niet meer het geval. Snellere berechting is het gevolg.
►Voordelen op een rij
Voordelen van het Europees aanhoudingsbevel zijn:
Voordelen van het Europees aanhoudingsbevel zijn:
- voorheen duurt een uitlevering van veroordeelde crimineel of verdachte gemiddeld een jaar, tegenwoordig gebeurt de uitlevering gemiddeld in minder dan zes weken. Als de persoon instemt met een uitleveringsverzoek gebeurt dit zelfs gemiddeld binnen de elf dagen;
- in 2005 zijn tweemaal zoveel aanhoudingsbevelen uitgevaardigd (meer dan 6.900) als in 2004. Dit leidt tot de opsporing en arrestatie van 1.700 personen, van wie er 1.532 zijn uitgeleverd.
De invoering van Europees aanhoudingsbevel toont aan dat lidstaten vertrouwen hebben in elkaars rechtssystemen en de beslissingen van hun rechters accepteren.
Hoe staat Nederland erin?
Net zoals bij vele andere grensoverschijdende onderwerpen, is het beleid voor ‘Justitie en Binnenlandse Zaken’ in Europees verband uiterst relevant voor Nederland. Omdat bescherming van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid alleen gewaarborgd kan worden door samen te werken met andere landen.
Net zoals bij vele andere grensoverschijdende onderwerpen, is het beleid voor ‘Justitie en Binnenlandse Zaken’ in Europees verband uiterst relevant voor Nederland. Omdat bescherming van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid alleen gewaarborgd kan worden door samen te werken met andere landen.
De Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken vormen samen de Raad voor Justitie en Binnenlandse zaken (JBZ). Ze komen regelmatig bijeen.