Jouw mening > Discussieer mee > Kredietcrisis: Wat kan Europa doen om de financiële sector weer gezond te maken?

Discussieer mee

Kredietcrisis: Wat kan Europa doen om de financiële sector weer gezond te maken? RSS feed

Geplaatst door Beheerder op 15 oktober 2008
Citeer en reageer
Is een Europese toezichthouder voor de financiële sector een goed idee? Of is dit juist iets wat de lidstaten het beste in eigen hand kunnen houden? Op initiatief van EU voorzitter Sarkozy kwamen de 15 eurolanden en het Verenigd Koninkrijk afgelopen weekend bij elkaar in Parijs om een Europees antwoord te geven op de internationale kredietcrisis. Het plan van aanpak waarover de eurolanden overeenstemming bereikten – overheidsgaranties voor interbancaire leningen en kapitaalinjecties – lijkt zijn vruchten af te werpen. Maandag stonden de beurzen in Azië en Europa voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis weer in de plus. Dat duidt erop dat het vertrouwen in het financiële systeem zich voorzichtig begint te herstellen.

Waar de Verenigde Staten vooralsnog niet in slaagde, lijkt Europa met het gezamenlijke reddingsplan dus wel te zijn gelukt. Onder aanvoering van EU-voorzitter Frankrijk is Europa beter in staat om eenduidig en slagvaardig op te treden en op een cruciaal moment leiderschap te tonen. Dat is goed nieuws. Maar of het voldoende is om de crisis vlot te trekken, is lastig te voorspellen. Minister Bos (Financiën) gaf aan dat de garantiestelling van de EU-lidstaten – Nederland staat voor 200 miljard garant voor leningen die banken aan elkaar verstrekken – hopelijk voldoende zal zijn om het vertrouwen blijvend te herstellen.

Dat banken elkaar weer geld durven lenen is een belangrijke voorwaarde om de situatie op korte termijn te verbeteren. Want daarmee gaat het geld weer rollen en blijft de economie draaien. Maar dat neemt niet weg dat op de lange termijn actie moet worden ondernomen om het financiële systeem weer gezond te maken.

Strakkere regulering is belangrijk, maar is slechts een deel van de oplossing. Ook een versterking van de rol van nationale toezichthouders lijkt noodzakelijk, evenals een herijking van de instrumenten die zij tot hun beschikking hebben om de financiële sector te beoordelen en te reguleren. Anderzijds is het misschien zelfs de overweging waard om het financiële stelsel, net als het door de Europese Centrale Bank gereguleerde monetaire stelsel (de euro), op Europees niveau te reguleren. Er kan daarbij zelfs gedacht worden aan een Europese toezichthouder voor de financiële sector. Gezien de Europese schaal waarop de crisis nu wordt aangepakt, lijkt dat geen onlogische stap.

Maar is dit een goed idee? Of is financieel toezicht nu juist iets wat de lidstaten het beste in eigen hand kunnen houden?
77 Reacties
 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | alle reacties | volgende >>
Geplaatst door willem Bos op 15 oktober 2008 om 15:03
Dit is niet OKCiteer en reageer

Er is een oude retorische truc en die werkt zo. Je lanceert eerst één of meerdere stellingen waar niemand het mee oneens kan zijn. Vervolgens bouw je daar je eigen betoog op. En tot slot haal je uit naar echte of vermeende critici. Dat doe je door je eerste stelling te citeren en vervolgens te roepen: ‘wie kan het daar nu niet mee eens zijn?’ De heer Timmermans beheerst die truc uitstekend.
Natuurlijk hoort Nederland bij Europa. Natuurlijk is het goed dat Europese leiders (na de nodige vertraging) eindelijk maatregelen genomen hebben tegen de financiële crisis. Natuurlijk heeft Europa beter gereageerd dan de VS.
Maar dat bewijst helemaal niet dat de critici van het huidige Europa ongelijk hebben. In tegendeel. De critici die dit Europa al jaar en dag bestrijden omdat het behalve ondemocratisch vooral ook een neoliberaal Europa is hebben met deze crisis helaas het gelijk aan hun kant gekregen. Deze crisis laat zien dat de politieke van liberaliseren en privatiseren en van de vrije kapitaalmarkt met als gevolg de enorme groei van de financiële sector, de onverantwoorde risico’s die daar worden genomen, de ongekende winsten en salarissen die daar worden opgestreken dat die politiek levensgevaarlijk is.
Dat is het neoliberale Europa dat altijd door de heer Timmermans is verdedigd, dat hij in een grondwet vast wilde leggen. Inclusief het principe van het vrije verkeer van kapitaal zoals dat ook nu in het verdrag van Lissabon staat, (in artikel 64 meen ik).
De grote ondernemingen, de banken en andere financiële instellingen hebben enorm van dat Europa geprofiteerd. De winsten zijn daar de afgelopen jaren ongekend hoog geweest, directeuren vingen vele tientallen miljoenen per jaar. Er werden uit louter winsthonger steeds grotere risico’s genomen en nu dat mis loopt moet er door de regeringen miljarden in het financieel systeem gepompt worden. Geld dat uiteindelijk door de belastingbetaler opgebracht zal moeten worden. Dat is dus niet het succes van het neoliberale Europa, maar het (in ieder geval morele) failliet ervan.
De heer Timmermans schrijft zelf: “Zolang wij er maar voor zorgen dat wij de democratische legitimiteit van dit Europa op orde brengen, dat wij de wet- en regelgeving in handen laten van de instellingen die wij ervoor in het leven hebben geroepen en dat alle landen zich gewoon houden aan de afgesproken spelregels, is er helemaal niets mis met het Europa zoals het zich nu manifesteert.”
Een grappig citaat. De democratische legitimiteit moet op orde worden gebracht. T. geeft dus toe dat die nu niet op orde is. Alle landen moeten zich houden aan de spelregels. Iedereen weet dat dat bij b.v. het stabiliteitspact niet zo is. Als ….. dan is er met dit Europa niets mis. Wie even het hoofd buiten de deur steekt en kijkt wat er op ons afkomt aan economische crisis (en dan heb ik het nog niet over de nog veel ernstiger ecologische crisis) weet dat dat niet waar is.
Dit neoliberale en ondemocratische Europa is onderdeel van het probleem, niet van de oplossing.

Geplaatst door J.A. Smit op 15 oktober 2008 om 23:13
Dit is niet OKCiteer en reageer

Onze financiële wereld is gebaseerd op de papieren registratie. Lonen en betalingen in het algemeen worden via banken van opdrachtgever overgemaakt naar giro of bankrekeningen van ontvanger. Dit zijn transacties waarbij géén waardepapieren (geld) overhandigd worden. Als een ontvanger tastbare munt in handen wil hebben en de banken kunnen daar aan voldoen is er geen angst. Als de uitstaande waarde van de financiële tegoeden van de bankklanten de reserves van de banken overtreffen is er een ongedekt gat ontstaan. Onze financiële wereld is dus gebaseerd op het niet opnemen van uitstaande tegoeden. In deze huidige financiële crisis is dit de angst van de banken. Als de paniek toeslaat wil iedereen zijn geld opnemen. Deze tekorten kunnen niet meer gedekt worden door leningen bij andere banken omdat zij met hetzelfde probleem kampen. Ons bestaan is dus gebouwd op een financiële zeepbel die ieder ogenblik uiteen kan spatten! Zouden de toezichthouders wereldwijd er niet op moeten toezien dat de opneembare tegoeden over b.v. een periode van twaalf aaneengesloten kwartalen ten alle tijden gedekt zijn? Deze drie jaar moet dan een verschuivende periode zijn die b.v. per kwartaal opschuift.

Geld lenen door de consument bij banken is op hetzelfde principe gebaseerd. Als het inkomen maar hoog genoeg en stabiel is kan er een lening verstrekt worden. Als de lening niet meer aflost kan worden als gevolg van arbeidsomstandigheden of lichamelijk onvermogen heeft de bank mogelijkheden beslag te laten leggen op het onderpand van de lening. Beslag laten leggen op bezittingen is een andere mogelijkheid. Als het onderpand zijn waarde verloren heeft en er geen bezittingen meer zijn lijdt de bank verlies. Dit verlies is draagbaar omdat het slechts een klein deel van de cashflow van de bank is.

Op het moment dat dit op grote schaal ontstaat, zoals in Amerika, worden banken wereldwijd bang en proberen hun investeringen terug te krijgen die zij in Amerikaanse banken hebben gedaan. Als die banken niet aan hun verplichting kunnen voldoen omdat de Amerikaanse burger zijn aflossing niet kan betalen of omdat Amerikanen zonder schuld hun geld uit de banken weghalen ontstaat er een wereldwijde malaise. Het gevolg is dat alle banken ter wereld proberen hun tegoeden veilig te stellen. De crisis is geboren.

Een aloude stelregel is: Geef niet meer uit dan er binnenkomt!

Helaas geldt dit niet voor banken. Zij lokken investeerders of spaarders naar zich toe door te beloven dat zij rente zullen betalen over geïnvesteerd geld. Hierdoor zijn banken verplicht een deel van het ingelegde geld te gebruiken voor winstgevende activiteiten. Een deel van het ingelegde kapitaal moet dus over een lange periode voor hun investeringen bruikbaar blijven. Dit zijn dus de langlopende leningen. De totale waarde van deze langlopende leningen moet hoog genoeg zijn om de rente over cashflow tegoeden op te kunnen brengen. Als er niet genoeg kapitaal met hoge opbrengst uitgezet kan worden komt de lening bij een andere bank in het vizier.

Hier komt de werking van de beurs in zicht. Door kapitaal investeringen van banken worden aandelen waar veel vraag naar is waardevoller. Het lijkt dan alsof er wereldwijd meer waarde op aarde is gekomen. Dit is echter een schijnwaarde. Het is niet zo dat er meer waarde is ontstaan. Er wordt op papier meer geboden voor iets wat eigenlijk een vaste waarde heeft. Door deze crisis is deze schijnwaarde verdwenen.

Bij verkoop komt in onze maatschappij geen echt geld meer op tafel. Wij betalen grote bedragen via banken. Ons geld of bezit verhuist via bankopdrachten van de ene naar de andere bank. Via ons afschrift zien wij dat we over een bepaald bedrag kunnen beschikken.

Onze economie functioneert dus uitsluitend onder de voorwaarde dat het grootste deel van de wereldbevolking een groot deel van zijn bezit voor lange tijd onder brengt bij banken. Als de gehele wereldbevolking zijn bezit in eigen beheer zou willen hebben is alleen de persoonlijke handel nog mogelijk.

De moraal van dit verhaal: Als wij wereldwijd iets willen kopen waar we het geld niet voor hebben moeten we naar een bank om te lenen. De bank kan ons pas iets lenen als we zelf het geld er eerst op gezet hebben. Als wij geld bij een bank lenen kopen we dus met geld van onze buurman. Hij kan naast ons wonen, in Afghanistan, in Nieuw Zeeland of iedere andere plaats in de wereld. Waar het geld vandaan komt dat de bank ons leent zullen wij dus nooit weten.

Omdat de mensheid niet een stap terug kan doen zal deze crisis langzaam verdwijnen. Wij mensen willen in ieder geval op hetzelfde niveau blijven leven.

Als dit systeem blijft bestaan zal er een andere manier van kapitaalverhuizing tot stand gebracht moeten worden met maximale limieten. De controle erop zal heel strikt en onomstotelijk vast moeten liggen. Banken die geld beheren van de burger zouden minimaal 2x per jaar inzicht moeten geven aan hun klanten welke reserves er zijn voor de kortlopende ingelegde tegoeden. Ook zullen zij moeten aantonen niet meer dan de reserve aan leningen te verstrekken. Ook welk kapitaal er op langlopende leningen is ingelegd en welk deel hiervan is gebruikt voor interbancaire of aandelen handel.

Deze stappen zullen de mogelijkheid voor de consument om geld te lenen bij banken verkleinen. Dit heeft waarschijnlijk een nadelig effect op de economie. De economische groei zal veel rustiger en gelijkmatiger worden. Het heeft een positief effect op de balans ‘werkelijke waarde’ en ‘papieren waarde’. Deze twee zullen beter op elkaar afgestemd worden

Geplaatst door rb op 16 oktober 2008 om 00:24
Dit is niet OKCiteer en reageer

hoe kom je van de nieuwsbrief af? er is nergens een opt-out

Geplaatst door Arend Ooms op 16 oktober 2008 om 10:36
Dit is niet OKCiteer en reageer

Juist in de huidige situatie kan de EU haar economische macht gebruiken om orde op zaken te stellen. Ieder voor zich zou de crisis alleen maar verergeren.

Geplaatst door J.J.Hendriks op 16 oktober 2008 om 13:37
Dit is niet OKCiteer en reageer

Ik ben het volmondig eens met de reactie van Willem Bos en hoef daar dus niets aan toe te voegen!

Geplaatst door corrie op 16 oktober 2008 om 17:06
Dit is niet OKCiteer en reageer

Wat dom komt Nederland over in jullie Nederland en Europa. Is ons land alleen haring en homo-huwelijk? Geen wonder dat het mis gaat met de economie.

Geplaatst door Kees op 16 oktober 2008 om 23:10
Dit is niet OKCiteer en reageer

Ik pleit voor een Europees centraal toezichthoudend instituut vergelijkbaar met de AFM met dwingend op te leggen sancties.
Bij geschillen moet het Europees Hof van Justitie met een gespecialiseerde juridische afdeling financiele zaken uitspraak doen.
De bepalingen van dat EEG controlerend instituut financiele markten moeten in Europees verband voor alle Europese landen synchroon zijn en wettelijk vastgelegd. Nieuw toe te treden landen tot de EG dienen deze instituten en bepalingen zonder meer te accepteren. Overbodig te melden dat regelmatig overleg gepleegd dient te worden.
De voertaal moet, daar de financiele wereldtaal Engels is, in het Engels gehouden worden. Alleen al om extra kosten van bureaucratische vertaalbureaux etc. te vermijden!
De ECB dient ten allen tijde volstrekt onafhankelijk te zijn en te blijven van welke politieke beinvloeding van welk land dan ook.
De ECB dient een link te onderhouden naar de voorgestelde Europese toezichthouder. En omgekeerd dient deze de ECB te informeren.
De Europese Rekenkamer dient drastisch te worden uitgebreid om niet alleen de toezichthouder te kunnen controleren, maar ook op gericht verzoek van die EEG-toezichthouder bedrijven/organisaties kunnen doorlichten en rapport uit te brengen naar de Europese Commissie.

Geplaatst door willem Bos op 17 oktober 2008 om 08:55
Dit is niet OKCiteer en reageer

Door de vormgeving op deze site is de tekst van Attac in deze vorm misschien niet zo publieksvriendelijk. Wie een makkelijker leesbare versie wil zien, of wil helpen deze tekst breder te verspreiden kan terecht op de site van Attac Nederland: www.ttac.nl
Attac Nederland is een van de organisaties achter het Comité Ander Europa. Overigens hulde voor de ruimte die op deze nieuwe site gegeven wordt voor reacties ook van critici.

Geplaatst door willem Bos op 17 oktober 2008 om 13:46
Dit is niet OKCiteer en reageer

Excuus. Het juiste internnet adres van Attac Nederland is (natuurlijk) www.attac.nl

Geplaatst door j haages op 17 oktober 2008 om 23:30
Dit is niet OKCiteer en reageer

ik ben het met arend bos eens niks aan toe te voegen

 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | alle reacties | volgende >>
Plaats een reactie

Maximaal 200 woorden

* verplichte velden
Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd (zie ook over deze site )